Mất Cân Bằng Hormone

Mất cân bằng hormone

Mất cân bằng hormone (nội tiết tố) dễ gây tăng cân, mỡ tích tụ ở bụng, mất cơ bắp ở chân tay, huyết áp cao và trầm cảm, giảm số đo vòng 1,… Mất cân bằng nội tiết tố xảy ra khi có quá nhiều hoặc quá ít hormone trong máu. Do vai trò thiết yếu của chúng trong cơ thể, nên vấn đề mất cân bằng hormone có thể gây ra cho chúng ta nhiều phiền toái.

Hormone là gì?

Nó là hóa chất được sản xuất bởi các tuyến trong hệ thống nội tiết. Hormone đi qua máu đến các mô và cơ quan. Nó có nhiệm vụ truyền tải thông điệp cho các cơ quan biết phải làm gì và khi nào nên làm điều đó.

Hormone rất quan trọng để điều chỉnh hầu hết các quá trình cơ thể chính. Do đó, mất cân bằng nội tiết tố có thể ảnh hưởng đến một loạt các chức năng cơ thể. Bởi vì, hormone giúp chúng ta:

  • chuyển hóa và nhu cầu ăn uóng.
  • cân bằng nhịp tim.
  • ngủ theo một chu kỳ nhất định.
  • chu kỳ sinh sản và chức năng tình dục
  • tăng trưởng và phát triển chung của cơ thê
  • tâm trạng và mức độ căng thẳng trong con người
  • thân nhiệt

Cả nam giới và nữ giới đều có thể bị ảnh hưởng bởi sự mất cân bằng insulin, steroid, hormone tăng trưởng và adrenaline.

Phụ nữ cũng có thể gặp phải sự mất cân bằng về nồng độ estrogen và progesterone. Trong khi đàn ông có nhiều khả năng gặp phải sự mất cân bằng về nồng độ testosterone.

Như vậy, nếu là phụ nữ chúng ta có thể gặp tình trạng mất cân bằng hormone nữ, còn nam giới sẽ gặp tình trạng mất cân bằng hormone nam.

Triệu chứng của hiện tượng mất cân bằng hormone

Hầu như ai trong chúng ta cũng có thể trải qua giai đoạn mất cân bằng nội tiết tố tại một thời điểm nhất định trong cuộc sống. Nó cũng có thể xảy ra khi các tuyến nội tiết không hoạt động đúng.

Triệu chứng của sự mất cân bằng nội tiết tố phụ thuộc vào tuyến và hormone bị ảnh hưởng.

Có nhiều triệu chứng liên quan đến mất cân bằng hormone. Nhưng, những triệu chứng sau là tương đối phổ biến:

  • tăng cân hoặc giảm cân không rõ nguyên nhân.
  • đổ mồ hôi không rõ nguyên nhân.
  • khó ngủ.
  • thay đổi độ nhạy cảm với lạnh và nóng.
  • da rất khô hoặc phát ban da.
  • thay đổi huyết áp.
  • thay đổi nhịp tim.
  • xương giòn hoặc yếu.
  • thay đổi nồng độ đường trong máu.
  • cáu kỉnh và lo lắng.
  • mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
  • phiền muộn.
  • đau đầu.
  • cần đi vệ sinh nhiều hơn hoặc ít hơn bình thường.
  • đầy hơi.
  • thay đổi khẩu vị.
  • giảm ham muốn tình dục.
  • tóc mỏng, dễ gãy.
  • mặt sưng húp.
  • mờ mắt.
  • vú mềm.

Nguyên nhân

Các tuyến nội tiết là các tế bào chuyên sản xuất, lưu trữ và giải phóng hormone vào máu. Có một số tuyến nội tiết nằm khắp cơ thể kiểm soát các cơ quan khác nhau, bao gồm: tuyến thượng thận, tuyến sinh dục (tinh hoàn và buồng trứng), tuyến tùng, tuyến yên, tuyến dưới đồi, tuyến giáp và tuyến cận giáp,…

Một số điều kiện y tế được biết là tác động đến một số hoặc một số tuyến nội tiết. Một số thói quen của lối sống và các yếu tố môi trường cũng có thể gây ra hiện tượng này.

Nguyên nhân gây mất cân bằng nội tiết tố bao gồm:

  • căng thẳng mãn tính.
  • tiểu đường loại 1 và loại 2.
  • tăng đường huyết (sản xuất quá mức glucagon).
  • hạ đường huyết (sản xuất nhiều insulin hơn glucose trong máu).
  • tuyến giáp hoạt động kém (suy giáp).
  • tuyến giáp hoạt động quá mức (cường giáp).
  • sản xuất quá mức hoặc thiếu hormone tuyến cận giáp.
  • chế độ ăn uống và dinh dưỡng kém.
  • thừa cân.
  • thay thế nội tiết tố hoặc thuốc tránh thai.
  • lạm dụng thuốc steroid đồng hóa.
  • hạch tuyến giáp đơn độc.
  • khối u tuyến yên.
  • Hội chứng Cushing (nồng độ hormone cortisol cao).
  • Bệnh Addison (nồng độ cortisol và aldosterone thấp).
  • khối u lành tính và u nang (bao tải chứa đầy chất lỏng) ảnh hưởng đến tuyến nội tiết.
  • tăng sản thượng thận bẩm sinh (nồng độ cortisol thấp).
  • tổn thương tuyến nội tiết.
  • phản ứng dị ứng nghiêm trọng hoặc nhiễm trùng.
  • ung thư liên quan đến tuyến nội tiết.
  • hóa trị và xạ trị.
  • thiếu iốt (bướu cổ).
  • viêm tụy di truyền.
  • Hội chứng Turner (nữ chỉ có một nhiễm sắc thể X hoạt động).
  • Hội chứng Prader-Willi.
  • chán ăn
  • phytoestrogen, estrogen thực vật tự nhiên được tìm thấy trong các sản phẩm đậu nành.
  • Tiếp xúc với chất độc, chất ô nhiễm và hóa chất gây rối loạn nội tiết, bao gồm thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ.

Mất cân bằng nội tiết tố ở phụ nữ

Phụ nữ trải qua nhiều giai đoạn thay đổi nội tiết tố trong cuộc đời. Nhưng, chủ yếu là ở tuổi dậy thì, kinh nguyệt, mang thai và mãn kinh. Dưới đây là một số giai đoạn thường gặp nhất:

  • tuổi dậy thì
  • hành kinh
  • mang thai, sinh nở và cho con bú
  • tiền mãn kinh, mãn kinh và mãn kinh

Phụ nữ cũng có nguy cơ phát triển các loại rối loạn mất cân bằng nội tiết tố khác nhau so với nam giới vì họ có các cơ quan và chu kỳ nội tiết khác nhau.

Một số bệnh cũng có thể gây mất cân bằng nội tiết tố bất thường ở phụ nữ bao gồm:

  • hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
  • thay thế hormone hoặc thuốc tránh thai.
  • mãn kinh sớm.
  • suy buồng trứng nguyên phát (POI).
  • bệnh ung thư buồng trứng.

Các triệu chứng mất cân bằng nội tiết tố ở phụ nữ bao gồm:

  • chu kỳ kinh nguyệt không đều, gây đau.
  • loãng xương (xương yếu, giòn).
  • bốc hỏa và đổ mồ hôi đêm
  • khô âm đạo
  • vú mềm
  • khó tiêu
  • táo bón và tiêu chảy
  • mụn trứng cá trong hoặc ngay trước khi có kinh nguyệt
  • chảy máu tử cung không liên quan đến kinh nguyệt
  • tăng sự phát triển của tóc trên mặt, cổ, ngực hoặc lưng
  • tăng cân
  • tóc mỏng hoặc rụng tóc
  • thẻ da hoặc tăng trưởng bất thường
  • mở rộng âm vật.

Mất cân bằng nội tiết tố ở nam giới

Đàn ông cũng trải qua giai đoạn mất cân bằng nội tiết tố tự nhiên trong suốt cuộc đời.

Nguyên nhân tự nhiên gây mất cân bằng nội tiết tố ở nam giới bao gồm:

Đàn ông cũng có nguy cơ phát triển sự mất cân bằng nội tiết tố khác với phụ nữ vì họ có các cơ quan và chu kỳ nội tiết khác nhau.

Bệnh tật cũng có thể gây mất cân bằng nội tiết tố ở nam giới bao gồm:

  • ung thư tuyến tiền liệt
  • suy sinh dục (testosterone thấp)

Các triệu chứng mất cân bằng nội tiết tố ở nam giới bao gồm:

  • giảm ham muốn tình dục
  • rối loạn cương dương (ED)
  • số lượng tinh trùng thấp
  • giảm khối lượng cơ bắp
  • giảm sự phát triển lông trên cơ thể
  • sự phát triển quá mức của mô vú
  • vú mềm
  • loãng xương.

Phương pháp điều trị mất cân bằng hormone

Để điều trị, chúng ta cần tìm đúng nguyên nhân. Do đó, mỗi người có những phương pháp điều trị khác nhau.

Đối với trường hợp mất cân bằng hormone nữ, chúng ta có thể áp dụng:

  • Kiểm soát nội tiết tố hoặc kiểm soát sinh sản: Những người không có nhu cầu mang thai có thể bổ sung estrogen và progesterone. Điều này sẽ giúp điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt và khắc phục triệu chứng kinh nguyệt không đều. Bạn cũng có thể dùng thuốc tránh thai dưới dạng thuốc viên, vòng, miếng dán, mũi tiêm hoặc dụng cụ tử cung.
  • Estrogen bôi âm đạo: Những người bị khô âm đạo liên quan đến sự thay đổi nồng độ estrogen có thể bôi kem có chứa estrogen trực tiếp lên các mô âm đạo để giảm triệu chứng. Họ cũng có thể sử dụng viên estrogen và vòng để giảm khô âm đạo.
  • Thuốc thay thế hormone: Thuốc có sẵn để tạm thời giảm các triệu chứng nghiêm trọng liên quan đến mãn kinh. Chẳng hạn như bốc hỏa hoặc đổ mồ hôi đêm.
  • Eflornithine (Vaniqa): Kem theo toa này có thể làm chậm sự phát triển tóc trên khuôn mặt quá mức ở phụ nữ.
  • Thuốc chống androgen: Các loại thuốc ngăn chặn nội tiết tố nam giới androgen chủ yếu có thể giúp hạn chế mụn trứng cá nghiêm trọng và mọc hoặc rụng tóc quá mức.
  • Clomiphene (Clomid) và letrozole (Femara): Những loại thuốc này giúp kích thích rụng trứng ở những người mắc buống trứng đa nang (PCOS) đang cố gắng mang thai. Những người mắc PCOS và vô sinh cũng có thể được tiêm gonadotropin để giúp tăng cơ hội mang thai.
  • Hỗ trợ công nghệ sinh sản: Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) có thể được sử dụng để giúp những người bị biến chứng PCOS có thai.

Lựa chọn điều trị cho bất cứ ai bị mất cân bằng nội tiết tố bao gồm:

  • Metformin: Một loại thuốc cho bệnh tiểu đường loại 2. Nó có thể giúp kiểm soát hoặc hạ thấp lượng đường trong máu.
  • Levothyroxin. Các loại thuốc có chứa levothyroxin, như Synthroid và Levothroid. Chúng có thể giúp cải thiện các triệu chứng suy giáp.

Lựa chọn điều trị cho nam giới bị mất cân bằng nội tiết tố bao gồm:

  • Thuốc testosterone: Gel và miếng dán có chứa testosterone có thể giúp giảm các triệu chứng của suy sinh dục và các tình trạng khác gây ra mức độ testosterone thấp. Chẳng hạn như dậy thì muộn hoặc còi cọc.

Biện pháp tự nhiên trong điều trị mất cân bằng hormone

Một số loại thực phẩm chức năng có thể được sử dụng để giảm triệu chứng mất cân bằng nội tiết tố. Nó đã được áp dụng hàng ngàn năm nay dựa trên các loại thảo mộc.

Tuy nhiên, không chắc chắn có hiệu quả đối với bạn hay không. Bởi vì, có nhiều nguyên nhân có thể gây ra. Trong đó, có lối sống của bạn.

Các sản phẩm làm giảm triệu chứng mất cân bằng hormone bao gồm:

  • cohosh đen, dong quai, cỏ ba lá đỏ và dầu hoa anh thảo buổi tối cho các cơn bốc hỏa do mãn kinh gây ra
  • Nhân sâm gây khó chịu, lo lắng và rối loạn giấc ngủ do mãn kinh
  • nhân sâm và maca cho rối loạn cương dương.

Thay đổi lối sống có thể giúp giảm khả năng và các triệu chứng của mất cân bằng nội tiết tố bao gồm:

  • duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh
  • ăn một chế độ dinh dưỡng và cân bằng
  • Tập thể dục thường xuyên
  • Thực hành vệ sinh cá nhân tốt. Tập trung vào các khu vực rửa với nhiều dầu tự nhiên. Ví dụ như mặt, cổ, lưng và ngực
  • sử dụng sữa rửa mặt không cần kê đơn, nước rửa và kem hoặc gel bôi thuốc trị mụn trứng cá từ nhẹ đến trung bình
    tránh các tác nhân gây ra các cơn nóng, như thời tiết ấm áp và thức ăn và đồ uống cay, phong phú, hoặc nóng
  • giảm và quản lý căng thẳng
  • thực hành yoga, thiền, hoặc hướng dẫn trực quan
  • hạn chế thực phẩm có đường và carbohydrate tinh chế
  • tránh thực phẩm đóng gói
  • sử dụng hộp thủy tinh để lưu trữ và hâm nóng thức ăn và đồ uống
  • hạn chế sử dụng các sản phẩm tẩy rửa có chứa hóa chất độc hại, như thuốc tẩy
  • ăn trái cây và rau sạch

Kết luận

Hầu như ai trong chúng ta cũng trải qua ít nhất 1-2 giai đoạn mất cân bằng nội tiết tố.

Mất cân bằng nội tiết tố phổ biến hơn ở tuổi dậy thì, kinh nguyệt và mang thai. Nhưng một số người gặp phải sự mất cân bằng nội tiết tố liên tục, không đều.

Sự mất cân bằng nội tiết tố được gây ra bởi các yếu tố bên ngoài. Chẳng hạn như căng thẳng hoặc thuốc nội tiết tố. Tuy nhiên, sự mất cân bằng nội tiết tố cũng có thể được gây ra bởi bất kỳ do bệnh tật ảnh hưởng hoặc liên quan đến hệ thống nội tiết hoặc các tuyến.

Nên nói chuyện với bác sĩ về các triệu chứng lâu dài không giải thích được. Đặc biệt là những triệu chứng gây đau, khó chịu hoặc can thiệp vào các hoạt động hàng ngày.

Ha Van Anh

Đang tập viết blog. Chia sẻ những điều mình biết. Học hỏi những điều mình chưa biết. Thích làm đẹp, chăm sóc sức khỏe bản thân. Gia đình là trên hết.

Leave a Reply